Lífið á Íslandi árið 2023

Hvernig gengur heimilunum?

Launin duga fyrir aðeins meiru

Kibba: Matarkarfa sem kostaði €67 ári áður kostar nú €75. Launin duga fyrir aðeins meira en ári áður: kaupmáttur jókst um 1,0%. Í lánadæminu okkar jafngildir mánaðargreiðslan 44% af miðgildi launa fyrir skatt.

+1,0% Kaupmáttur á einu ári
  • Engin heildareinkunn hér: hver efnisflokkur fyrir neðan stendur sér.
2023

Fjárhagur heimila

Heimilið í tölum

  • Kaupmáttur árið 2023 +1,0% Launahækkun umfram verðbólgu
  • Verðbólga með húsnæði — VNV árið 2023 8,7% 12 mánaða breyting vísitölu neysluverðs
  • Húsnæðisverð árið 2023 −1,8% Breyting umfram verðbólgu
  • Atvinnuleysi árið 2023 3,4% Hlutfall vinnuafls án vinnu

Matur

  • Matvöruverð árið 2023 +11,8% Verðlag alls: 8,7%

🧺 Matarkarfa sem kostaði €67 ári áður kostar nú €75

Lánadæmi (staðlað samanburðardæmi)

Staðlað dæmi um kostnað nýs láns miðað við laun eins einstaklings, ekki mæld greiðslubyrði íslenskra heimila.

Mánaðarleg greiðsla (vextir og afborgun) ≈ €2.470 44% af miðgildi heildarlauna í fullu starfi (fyrir skatt)
  • Lánsupphæð €295.022 Valin upphæð á verðlagi 2025 × 0,88, breyting húsnæðisverðs til valins tímabils
  • Vextir (áætlaðir) 9,83% Áætlun: stýrivextir 8,33% + 1,5 prósentustig, ekki mældir lánavextir
Forsendur dæmis

Staðlað dæmi með föstum forsendum, til að bera saman kostnað við nýtt lán milli ára: sama íbúð, lán upp á 50 milljónir króna á verðlagi 2025, leiðrétt með húsnæðisverði, til 40 ára, óverðtryggt, á stýrivöxtum + 1,5 prósentustig sem staðgengli fyrir húsnæðislánavexti. Það sýnir ekki raunverulega greiðslubyrði heimila: flest eru með eldri lán, aðra vexti, verðtryggingu eða tvær tekjur.

  • Vextir (áætlaðir) 9,83%
  • Lánstími 40 ár
  • Miðgildi mánaðarlauna €5.593
  • Mánaðarleg greiðsla (vextir og afborgun) (Nákvæm gildi) €2.467
  • Hlutfall af miðgildi launa 44,10%

Þínar stillingar breyta aðeins þessu lánadæmi. Heildareinkunn notar fasta viðmiðun.

  • Leiga árið 2023 +8,3% Verðlag alls: 8,7%

Orkukostnaður

  • 💡 Rafmagn og hiti árið 2023 +9,6% Verðlag alls: 8,7%
  • ⛽ Bensín og dísel árið 2023 +1,5% Verðlag alls: 8,7%

🧾 Mánaðarreikningur fyrir rafmagn og hita sem var €134 ári áður er nú €147

🚗 Eldsneytistankur sem kostaði €101 ári áður kostar nú €102

Orka samanlagt (vægi 46% rafmagn og hiti, 54% eldsneyti): +5,2% að nafnverði. Almenn verðbólga var 8,7%, svo umfram verðbólgu er breytingin −3,2%. Sú tala fer í einkunnina.

Verðbreyting frá fyrra ári (undirvísitölur VNV). Húshitun er að mestu heitt vatn úr jörðu.

Fólk og þjónusta

Fólk og heilbrigði

  • Íbúar og áætlaðir gistinæturgestir meðaltal ársins 2023 401.409 379.472 íbúar + 21.937 erlendir gestir á nóttu
  • Flest í júlí 2023 418.300 þar af 38.828 erlendir gestir á nóttu
  • Íbúar í árslok 383.726 ▲ +2,3% á árinu
  • Aðfluttir umfram brottflutta (2023) +6.790
  • Sjúkrarúm (2023) 992 2,6 á hverja 1.000 íbúa · −1,6% frá fyrra ári

Íbúafjöldi að viðbættum erlendum gestum sem gista hverja nótt að meðaltali: gistinætur útlendinga á skráðum gististöðum (Hagstofan, SAM01601) deilt með dögum mánaðarins. Gestir í óskráðri gistingu, hjá vinum eða á skemmtiferðaskipum eru ekki taldir, og íbúar sem eru staddir erlendis eru ekki dregnir frá, svo talan er gróf áætlun.